DOCHODZENIE ROSZCZEŃ CYWILNYCH W PROCESIE KARNYM

Informacja na temat dochodzenia roszczeń cywilnych w procesie karnym.

Zgodnie z art. 12 kodeksu postępowania cywilnego, roszczenia majątkowe wynikające z przestępstwa mogą być dochodzone w postępowaniu cywilnym albo w wypadkach w ustawie przewidzianych, w postępowaniu karnym.

Zgodnie zaś z ustawą z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks postępowania karnego pokrzywdzony może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa. Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

Sąd przed rozpoczęciem przewodu sądowego odmawia przyjęcia powództwa cywilnego, jeżeli:

  1.   powództwo cywilne jest z mocy przepisu szczególnego niedopuszczalne,
  2.   roszczenie nie ma bezpośredniego związku z zarzutem oskarżenia,
  3.   powództwo zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną,
  4.   to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono,
  5.  po stronie pozwanych zachodzi współuczestnictwo konieczne z instytucją państwową, samorządową lub społeczną albo z osobą, która nie występuje w charakterze oskarżonego,
  6.   złożono wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

Jeżeli pozew odpowiada warunkom formalnym, a nie zachodzą okoliczności wymienione powyżej, sąd orzeka o przyjęciu powództwa cywilnego. Mimo przyjęcia powództwa cywilnego sąd pozostawia je bez rozpoznania, jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się okoliczność wymieniona powyżej.

Powód cywilny w postępowaniu karnym może dowodzić istnienia tylko tych okoliczności, na których opiera swoje roszczenie.

Jeżeli sąd odmówił przyjęcia powództwa cywilnego lub pozostawił je bez rozpoznania, powód cywilny może dochodzić swego roszczenia w postępowaniu cywilnym. Jeżeli w terminie zawitym 30 dni od daty odmowy przyjęcia lub pozostawienia powództwa cywilnego bez rozpoznania powód cywilny wniesie o przekazanie pozwu sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych, za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się dzień wniesienia pozwu w postępowaniu karnym. W razie zawieszenia postępowania sąd na żądanie powoda cywilnego przekazuje wytoczone powództwo sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych.

Jeżeli powództwo cywilne zostało zgłoszone w toku postępowania przygotowawczego, organ prowadzący postępowanie załącza pozew do akt sprawy, a postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu sprawy z aktem oskarżenia; za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się wówczas dzień zgłoszenia powództwa. Jeżeli wraz z powództwem cywilnym został zgłoszony wniosek o zabezpieczenie roszczenia, w przedmiocie tego wniosku orzeka prokurator. Na postanowienie co do zabezpieczenia roszczenia przysługuje zażalenie do sądu. W razie umorzenia lub zawieszenia postępowania przygotowawczego pokrzywdzony w terminie zawitym 30 dni od daty doręczenia postanowienia może żądać przekazania sprawy sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Jeżeli pokrzywdzony w terminie tym żądania nie zgłosi, zabezpieczenie upada, a wniesiony poprzednio pozew nie wywołuje skutków prawnych.

W kwestiach dotyczących powództwa cywilnego, a nie unormowanych przez przepisy kodeksu postępowania karnego, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

powrót

Dokładamy wszelkich starań, aby informacje zawarte na tej stronie były kompletne, prawdziwe i aktualne. Treści w Bazie Wiedzy mają jednak charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny, stanowią poglądy ich autora i nie stanowią porady prawnej ani opinii prawnej i ich nie zastąpią, nie mogą stanowić podstawy do podjęcia jakiejkolwiek decyzji, ponieważ  porada i opinia każdorazowo musi odnosić się do dokładnie przedstawionego stanu faktycznego. Kancelaria i autorzy wpisów nie ponoszą odpowiedzialności za zastosowanie poglądów i informacji, zawartych w Bazie Wiedzy w konkretnych stanach faktycznych, czy sprawach – zalecamy skonsultowanie ich indywidualnie z profesjonalistą, przykładowo radcą prawnym. Treści zawarte w Bazie Danych są aktualne na dzień ich wprowadzenia do Bazy i mogą stracić aktualność, w szczególności na skutek zmian prawa, interpretacji, orzecznictwa sądowego, a więc nie być aktualnymi na dzień ich wyświetlenia.